وبسایت مدیریت امور پایگاهها



آمار سايت
تمام بازديدها: 433602
ماه جاري: 6002
امروز: 21

shushtarchtb.ir - بناهاي آبي-متون تاريخي بند ميزان

خانه>بناهاي آبي>منظومه آبی>بند ميزان>متون تاريخي

بند ميزان

بند ميزان يك اثر بسيار مهم در مجموعه بناهاي آبي تاريخي شوشتر است كه رودخانه كارون را به دو شاخه شطيط و گرگر با نسبت مشخص 4 دانگه و 2 دانگه تقسيم مي كند. اين بند با شماره 2331 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.


 -حاج نجم الملك كه ظاهرا در سال 1299 براي بازديدي از اين بند به شوشتر آمد گفته است:

آثار بند بزرگ شوشتر بند محمد عليميرزا در رود گرگر قرار گرفته عرض اين سد قريب 25 ذرع و ارتفاع آن كمتر از 5 ذرع نيست طولش دويست ذرع ولي مستقيم نيست به صورت(L) است.  مخارج اين سد زياده از 000/120 تومان و چند مرتبه آب زور آورده و تمام برده تا روز آخر با كمال دقت ساخته اند كه هنوز سالم مانده.

-تذكره شوشتر، نوشته سيد عبدالله جزايري

در كتاب فوق پس از شرح ساخت شادروان با دستور شاپور ساساني توسط والريانوس قيصر روم مي گويد: بعد از آن رود گرگر را شكافيد و به همان دستور مسدود نمود و آب را باعمال بردند و باغ و بوستان را مجدداً‌ ساختند.

-ديار شهرياران ، اجمد اقتداري

اكنون بندي در دهانه خود مسرقان برپاست كه بند ميزان ناميده مي شود. اين بنياد اگر چه يادگار محمد علي ميرزا دولتشاه پسر فتحعلي شاه است ما مي دانيم كه قرنها پيش از آن بندي در آنجا بر پا بود و چون شكسته شده دولتشاه قاجار دوباره آنرا ساخته است.

-جهان گشاي نادري

چون بند رودخانه شوشتر كه از بناهاي شاپور ذوالاكتاف است به سيلاب مرور دهور و قصور يافته بود. همت والاي كه در متانت ساد مسد سد اسكندري است به مرمت آن پرداخته است.

-فائق البيان

بعد از ساختن بند فراواني و بركت و سبزي كاري و ارزاني ميوه در شوشتر برخواسته و مردم شادي بسيار كردند. درازا 467 زرع شاه پهنا، از پائين تا بالا 53 زرع شاه پهنا، از بالا و كف بند 44 زرع شاه بلندي و ميانه 20 زرع شاه بلندي، در اين سر و آن سر 4 يا 5 زرع شاه .

- ظفرنامه، شرف الدين علي يزدي

در سفر تيمور لنگ به خوزستان از كارون با نام هاي چهار دانگه و دو دانگه ياد مي كند كه اين خود نيز اشاره اي غير مستقيم به وجود بند ميزان باشد چرا كه تصور چهار دانگه و دو دانگه بدون بند ميزان محال مي باشد.

- تاريخ پانصد ساله خوزستان، احمد كسروي

گويا پس از كندن جوي مسرقان (شاخه گرگر) به سبب نرمي خاك خوزستان در اينجا رفته رفته آن جوي ژرفتر گرديده و آب به آنجا بيشتر روان مي شود. و از طرف ديگر در شاخه شطيط آب كمتر گرديده و به كشاورزي مسير لطمه وارد مي شده است از اين جهت ناچار شدند در دهانه مسرقان نيز بندي بسازند گويا از اينجا يك شاخه را چهار دانگه و ديگر را دو دانگه خوانده اند.

 



متون تاريخي

نسخه كامل چاپي


Copyright © 2005 Iranian cultural heritage & tourism organization.All Rights Reserved.